Jan Klerk: Be Happy, be Agile: Jaap Peters over het Rijnlands Model #KNVI2013

We zijn vandaag bij het KNVI-congres in Nieuwegein. Tussen de bedrijven door probeer ik wat verslag te doen. Dit blogje start met Jaap Peters (u weet wel van de 'Intensieve Menshouderij"). Jaap ken ik nog uit het VOB Goudklompjestraject. Toen ook iets gehoord over het Rijnlands Model. Maar wat was dat ook al weer? Jaap begint met de Chaostheorie. Op het moment dat er één gemeenschappelijke munt (Euro) werd geïntroduceerd werd alles heel complex omdat alles met alles samen begon te hangen: de drang naar eenvoud leidt vaak juist tot meer complexiteit. Over Jaap's moeder op Facebook. Oma zit op Facebook om te zien hoe het met de kinderen en kleinkinderen gaat. Jaap's moeder stelt dat op het moment dat ze 100 is ze bijna 49 jaar heeft lopen roepen dat ze niet meer 'van mijn tijd' is. Beweeg je nog wel mee met je tijd. Maar oma maakt zich wel zorgen over haar privacy. Jaap: "ma is dit weerstand?" Jaap's volgende boek heet 'Meestribbelen': je bent eigenlijk tegen maar je doet toch maar mee. En dan wordt je er toch wel vrolijk van.

Praat nooit over 'plan van aanpak' (niet agile) maar praat over 'wat ben je van plan?'. Over de verschillende interpretaties van 'tijd'. Tijd kan heel verschillend zijn. De Grieken hadden al twee begrippen voor tijd: 'chronos' (de planmatige tijd) en 'kairos'. Peters illustreert het begrip 'Bij de Tijd' met het bekende filmpje over het nut van mobiele telefoons uit 1999 van Bromet. Je eigen geest werkt als gehaktmolen waar iedere innovatie passend wordt gemaakt volgens de 'common sense'. Een gehaktmolen die sterk wordt bepaald door mensen van de 'vorige eeuw'. De vraag is: kun je de gehaktmolen ook veranderen?

Over innovatie: "gras groeit vanzelf maar je kunt er een organisatie omheen bouwen zodat het niet meer groeit" dit als metafoor voor De Arena in Amsterdam. Over "chronos" geïllustreerd aan de hand van paprikateelt in kassen: ieder paprika z'n eigen persoonlijk ontwikkelingsplan, voortdurend gevolgd met citotoetsen.

Over de 'tussentijd'. Het moment dat je met één been in het oude (de bovenstroom) staat en met één been in de nieuwe wereld (de onderstroom). Over wanneer 'meer van het zelfde' gaat doorslaan in het tegendeel van wat je wilt bewerkstelligen. Over de zelforganisatie die start wanneer je je daar bewust van wordt (zie ook de boeken van Malcolm Gladwell). Over de bovenstroom (dat wat je ziet) en de invloed van de onderstroom (dat wat je niet ziet). Over het moment waarop je spullen thuis beter zijn dan wat je van de baas krijgt. Over de leerling die de docent moet uitleggen hoe het met updates zit. Over het verschil tussen hebben en delen. Dat is een heel belangrijk bewustzijnmoment van de informatieprofessional. Je bent wat je deelt.

Over dat we vernieuwing vaak teveel vanuit de consument benaderen. Over het verschil tussen chronos en kairos geïllustreerd aan de hand van een zebrapad in Hanoi (iedereen is agile en stribbelt mee). Over het essentiële verschil tussen 'weten is meten' en 'meten is weten': "sommige managers kijken alleen naar de spreadsheets". Over hoe organisaties werken geïllustreerd aan de hand van de complexe planmatige topdown organisatie bij American Foodball. In American Foodball is alles ondergebracht in chronos en is niet agile. Ons eigen (socialistische) voetbal speelt zich af in kairos en is wel agile. Over het verschil van betrokkenheid tussen toeschouwers en supporters. Over het verschil tussen managen en organiseren. Bij managen ga je van B naar A (plan van aanpak) ipv A naar B (wat ben je van plan). Over de 'scientific approach' van Taylor uit 2011: het toekomst is aan het systeem. Over het verschil van 'human beings' en 'human resources'. De laatste kun je managen. De harkstructuur van het systeem kan niet werken omdat de coördinatie aan de top zit en de uitvoering onderaan de hark. Over het irreële van de 'planning en control cyclus'. Realiteit komt niet overeen met de planning. Hoe kun je agile zijn? Bewegen met de realiteit voor ogen. Voor de informatieprofessional: het gebeurt niet in de system maar in de community. Volgens Peters 'wankelt de hark'. Het nieuwe werken is terug naar vóór 1911: "we gaan vooruit naar vroeger", de mens staat centraal en het veel kleinere systeem dient. Peters legt het tot slot nog eens uit aan de hand van de drie Matrix-delen.  Deel 1 overwinning op het systeem. Deel 2: the system strikes back. Deel 3: het inzicht.

Peters stelt dat de crisis veroorzaakt is dat we het systeem zo lang centraal hebben gesteld en daarmee zoveel schade hebben veroorzaakt dat het niet zo eenvoudig meer te repareren valt. De frontoffice dient de backoffice aan te sturen. Tot slot nog even de verschillen op een rij van van het Anglo-Amerikaanse systeem versus het Rijnlands-Europese model aan de hand van een paar fraaie sheets. Het is aan de informatieprofessional om de brug te bouwen.

Goed verhaal van Jaap Peters!

Bron: http://www.janklerk.info