Sleutelrol bibliotheken bij verhogen mediawijsheid

Bibliotheken spelen een belangrijke rol bij het mediawijs maken van mensen. Daarbij is de bibliotheek ook voor digibeten, mensen die niet of nog onvoldoende over digitale basisvaardigheden beschikken, de aangewezen plek om verder geholpen te worden.

In Nederland zijn ca. 1,6 miljoen mensen nog niet voldoende vaardig met computers en internet. Dit belemmert hun functioneren in de huidige sterk gedigitaliseerde samenleving. Die belemmering kan zitten in de beperktere  kansen op werk maar ook in het beperktere  sociaal maatschappelijk functioneren: door beperkte digitale vaardigheden hebben mensen minder makkelijk contacten met ambtelijke instanties, en minder sociale contacten. 

Dit “digibetisme” is een lastig fenomeen. Het komt voor bij mensen die meer in het algemeen in een achterstandspositie verkeren, maar ook bij mensen met een hogere maatschappelijke status. Niet (alleen) opleidingsniveau is bepalend, maar ook leeftijd. Daarbij komt dat de samenleving zich inmiddels zodanig heeft ontwikkeld, dat wel kunnen omgaan met ICT de norm is. Dat bemoeilijkt het herkennen van “probleemgevallen”, omdat heterkennen van het probleem door velen als zwakte wordt gezien; het probleem wordt verzwegen.

Aanpak digibetisme 
Het laagdrempelige internetoefenprogramma Klik & Tik is bedoeld om burgers digitale basisvaardigheden bij te brengen. Het is een programma dat door veel bibliotheken in het land gebruikt wordt om burgers deze vaardigheden bij te brengen. 
Aanvankelijk is Stichting Codename Future hiermee in 2010 begonnen met het concept de “Maatschappelijke Digistage”. Bij dit samenwerkingsconcept tussen het UWV, de bibliotheek en de middelbare school, begeleiden jongeren digibeten bij het doorlopen van Klik & Tik. Hierbij verwijst het UWV klanten die over onvoldoende digitale basisvaardigheden beschikten door naar de bibliotheek. Dit doorverwijzen van digibeten naar de bibliotheken is nu opgenomen in het landelijk beleid van het UWV. 
Inmiddels is de aanpak van de dienstverlening rondom Klik & Tik in de bibliotheek uitgebreid. Klik & Tik wordt op verschillende manieren in de bibliotheek aangeboden. De begeleiding van de digibeten bij het oefenen met Klik & Tik kan nog altijd met behulp van maatschappelijke stagiaires, maar kan ook met vaste medewerkers van de bibliotheek en/of met vrijwilligers worden opgezet. Ook wordt Klik & Tik zowel in cursusvorm van verschillende duur als in de vorm van inloopspreekuren aangeboden.

Kansen voor digibeten, UWV, gemeenten en bibliotheken
Na het volgen van de Klik & Tik-training zijn UWV cliënten enthousiast, digivaardiger en hierdoor beter plaatsbaar door het UWV. De bibliotheek is hierbij ook de aangewezen plek om digibeten te begeleiden aangezien bibliotheken steeds meer gaan fungeren als laagdrempelige open leercentra in de wijk, waar ook de juiste faciliteiten (pc’s, cursusruimten e.d.) aanwezig zijn. Het is daarbij evident dat dit concept en netwerk ook voor de gemeentelijke doelgroep van grote waarde is.
Ook voor bibliotheken biedt deze formule veel kansen: bibliotheken kunnen op deze manier hun maatschappelijke rol ten aanzien van het mediawijzer maken van alle burgers vervullen. Daarnaast biedt dit concept de mogelijkheid om nieuwe doelgroepen naar de bibliotheek te krijgen. Zo worden de jongeren er zich bijvoorbeeld van bewust dat de bibliotheek niet alleen een plek is waar je boeken kunt lenen maar waar ook tal van mogelijkheden zijn op het gebied van mediawijsheid. Een andere groep die wordt bereikt is die van lager opgeleiden en laaggeletterden. Dit is een groep die anders maar weinig of niet in de bibliotheek komt maar juist regelmatig in de kaartenbakken van het UWV en gemeenten te vinden zijn. Deze groep maakt het dan ook erg interessant voor bibliotheken om met het UWV en gemeenten samen te werken. 
Het streven is nu dat digibeten in steeds meer bibliotheken terecht kunnen om hun internetvaardigheden te oefenen. Vanaf november 2012 hebben de Provinciale Serviceorganisaties (PSO's) en het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken (SIOB) de coördinatie overgenomen van Codename Future.

Sectorinstituut Openbare Bibliotheken ondersteunt 
Het sectorinstituut openbare bibliotheken (SIOB) ondersteunt het Klik & Tik-aanbod in bibliotheken door het helpen in beeld brengen van de opbrengsten en verbeteren van de aanpak. Het SIOB heeft hiertoe door NextValue Research een monitor laten ontwikkelen die de leeropbrengsten van Klik & Tik op het niveau van de eindgebruiker in beeld brengt. Dit biedt bibliotheken de kans om via concrete meetresultaten hun maatschappelijke meerwaarde op het gebied van mediawijsheid te tonen aan de gemeenten en waar nodig de dienstverlening bij te stellen. De monitor is sinds 2012 al door meer dan 25 bibliotheken die met Klik & Tik werken ingezet. De eerste halfjaarlijkse rapportage over de opbrengsten van Klik & Tik op landelijk niveau is onlangs verschenen. Gezien het belang van de rol die bibliotheken in dit kader spelen, ligt er voor de gemeenten een taak om de bibliotheken aan te sporen Klik & Tik en het monitorinstrument in te zetten als dienstverlening voor digibeten.

Bron: http://www.gemeenteloket.minszw.nl/dossiers/werk-en-inkomen/re-integratie/nieuwsberichten/Sleutelrol-bibliotheken-bij-verhogen-mediawijsheid.htm