Call for sprekers: Bibliotheekdienstverlening in 2021

Wanneer?    Donderdag 12 april 2018, 14-17 uur
Waar?           Universiteitsbibliotheek Utrecht, Boothzaal
Voor wie?    Medewerkers van universiteits‐ en hogeschoolbibliotheken

Waar staat de bibliotheek met haar dienstverlening over 3 jaar? Elf bibliotheek collega’s presenteerden in maart 2017 voor zo’n 150 collega’s hun inspirerende ideeën in de vorm van een ‘Pecha Kucha’. Dit succes vraagt natuurlijk om een vervolg. En dus organiseren we komende april de tweede editie voor en door bibliotheekmedewerkers van hoger onderwijsinstellingen. Het onderwerp is opnieuw de dienstverlening aan onze gebruikers en welke innovaties daar over een jaar of drie in plaats zouden moeten vinden.

Heb je daar zelf ideeën over die je wilt delen met je vakgenoten? Dan is dit je kans! Maak van de gelegenheid gebruik om in een beeldende presentatie een demo/pilot/concept voor het voetlicht te brengen waarvan jij vindt dat dit in het volgende decennium ‘de standaard’ zou moeten zijn in de dienstverlening van bibliotheken in het hoger onderwijs.

Doel is tien tot twaalf pecha kucha’s die verrassen, prikkelen, inspireren en energie los maken om zelf ook aan de slag te gaan.

De focus op onze gebruikersgroepen (studenten, docenten en onderzoekers) dient voorop te staan, maar verder zijn er geen beperkingen in de onderwerpen die gepresenteerd kunnen worden. Van onderzoekondersteuning tot inrichtingsconcepten, van content curatie tot data analyse.

Het publiek bepaalt in twee stemrondes wat zij het beste idee en wat zij de beste presentatie vinden. De prijswinnaars wacht eeuwige roem én de mogelijkheid tijdens de afsluitende borrel over inhoud van de presentaties en de uitslag met het publiek na te praten. In maart sleepte de UBVU beide prijzen in de wacht. Dat vraagt om een antwoord van alle andere bibliotheken!

Wil je presenteren? Mail je voorstel voor 5 februari 2018 naar: a.f.schalken@vu.nl

Je voorstel bevat de titel van je presentatie, een inhoudsbeschrijving van maximaal 100 woorden en één beeld (powerpoint-slide) dat je van plan bent te gebruiken.

Er is ruimte voor maximaal 12 presentaties. Diegenen die zich aangemeld hebben, horen uiterlijk 20 februari 2018 of zij geselecteerd zijn.

Het organiserend comité:
Dorinne Raaimakers (UB Utrecht)
Arjan Schalken (UB VU)
Bert Zeeman (Bibliotheek UvA/HvA).

N.B. Dit evenement wordt niet georganiseerd door O&O, maar wordt wel warm aanbevolen!

 

Terugblik op het KNVI congres 2017

Ook zo genoten op het KNVI congres op 9 november? Hier een foto- en tweets-impressie van onze 'Smart Libraries' track. Jullie waardeerden de sessies in de track met cijfers van 7-10 (ja, echt) en daar zijn we heel blij mee. De presentaties vind je op de congres website onder het tapje 'sprekers'.

Lars Binau (TU Denemarken) voor een volle zaal (foto: Marjo Bakker)

Lars Binau (TU Denemarken) voor een volle zaal (foto: Marjo Bakker)

Lars Binau (TU Denemarken) over zijn SMART library concept (foto: Marjo Bakker)

Lars Binau (TU Denemarken) over zijn SMART library concept (foto: Marjo Bakker)

Adham Laamroui (De Nieuwe Bibliotheek, Almere) over Biebcoins (foto: Marjo Bakker)

Adham Laamroui (De Nieuwe Bibliotheek, Almere) over Biebcoins (foto: Marjo Bakker)

Adham Laamroui vertelt over innovaties bij De Nieuwe Bibliotheek Almere (foto: KNVI)

Adham Laamroui vertelt over innovaties bij De Nieuwe Bibliotheek Almere (foto: KNVI)

Hugo Huurdeman zet de collectie van de UB Oslo in een ander licht (foto: Marjo Bakker)

Hugo Huurdeman zet de collectie van de UB Oslo in een ander licht (foto: Marjo Bakker)

Volle bak bij de presentatie van Hugo Huurdeman (foto: Marjo Bakker)

Volle bak bij de presentatie van Hugo Huurdeman (foto: Marjo Bakker)

KNVIcongres2017_Twitter1.PNG
KNVIcongres2017_Twitter3.PNG
KNVIcongres2017_Twitter9.PNG
KNVIcongres2017_Twitter6.PNG
KNVIcongres2017_Twitter7.PNG
KNVIcongres2017_Twitter8.PNG
KNVIcongres2017_Twitter10.PNG
Groeten van (een deel van) het O&O bestuur vanaf de congresborrel! v.l.n.r.: Marijke Mentink, Marijke Rinkel, Marjo Bakker (foto: Marjo Bakker)  

Groeten van (een deel van) het O&O bestuur vanaf de congresborrel! v.l.n.r.: Marijke Mentink, Marijke Rinkel, Marjo Bakker (foto: Marjo Bakker)

 

Keuzestress op het congres?

Komende donderdag 9 november is er weer het jaarlijkse KNVI-congres. Kom je ook? Mocht je keuzestress ervaren bij het zien van het programma met 15 tracks/60 sessies, dan weten wij wellicht raad. Kom gewoon naar de smart libraries track (track 15) die O&O georganiseerd heeft!

In deze track onderzoeken we welke nieuwe technieken bibliotheken kunnen gebruiken om een optimaal gebruik van de bibliotheekruimte en collecties te bewerkstelligen. Kunnen bibliotheken werken met het smart city of smart home concept waarbij informatietechnologie en het Internet of Things gebruikt worden om de stad resp. je eigen huis beter te beheren? Bestaan er al smart libraries die bijvoorbeeld via mobile devices detectie meten waar bibliotheekbezoekers wanneer zijn en wat ze doen? Wat kan en mag je met die data doen? Horen drones thuis in de bibliotheek, kun je je collectie visualiseren, en wat zijn library labs? In deze track leer je welke smart mogelijkheden er zijn voor bibliotheken en wat dat betekent voor de diensten en de waarde van de bibliotheek.

Sessie 2: Smart library in Denemarken

In Nederland zijn er nog geen smart libraries. Er zijn wel een paar UB's die in die richting denken maar voor hun was het nog te vroeg om daar op het congres over te komen vertellen. Daarom komt de Deen Lars Binau van de Technische Universiteit Denemarken vertellen over de smart library aldaar. Bibliotheekbezoekers krijgen daar veel stem in bijvoorbeeld het gebruik van het bibliotheekgebouw. In de laatste IP staat een interview met Lars.

Sessie 3: Experimenteren bij de Nieuwe Bibliotheek

Ook in de openbare bibliotheek vinden interessante ontwikkelingen plaats. Bij de Nieuwe Bibliotheek (Almere) grijpt men digitale innovatie aan om toekomstbestendig te raken. Er is veel ruimte voor experimenteren. Studenten van de hogeschool Windesheim verdienen bij rondleidingen biebcoins, er worden drone races georganiseerd en er wordt gebouwd aan een escape room waar leerlingen door coderen en hacken uit moeten zien te komen. Adham Laamraoui komt erover vertellen.

Sessie 4: Nieuwe vormen van navigatie door de collectie

In het ‘Visual Navigation Project’ aan de UB Oslo wordt geëxperimenteerd met nieuwe vormen van navigatie van bibliotheekcollecties. Dit gebeurt niet alleen in het digitale domein, maar ook in de fysieke bibliotheekomgeving, bijvoorbeeld door middel van de integratie van touch screens en touch tables. Hugo Huurdeman is projectleider van dit noorse project en zal  in zijn presentatie ook aangegeven hoe de resultaten van het project kunnen worden toegepast door andere bibliotheken.

De track begint overigens in sessie 1 met de young talents. Ook het bezoeken waard.

We hopen je te ontmoeten op het congres!

15-21 april 2018: KNVI Studiereis naar Zweden

De Reiscommissie van de afdeling O&O van de KNVI organiseert een studiereis naar Zweden: Stockholm, Uppsala en omstreken. Ga je mee?

UB Stockholm (foto: Holger Ellgaard)

UB Stockholm (foto: Holger Ellgaard)

Zoals gebruikelijk zullen we weer een rijke schakering aan bibliotheken gaan bezoeken die interessant zijn voor informatieprofessionals van universiteiten en hogescholen.
 
De thema’s waaraan we dit keer extra aandacht willen geven zijn:

  • Open Access / Open Data / Open Science
  • Bibliometrics
  • (Sustainable) library buildings
  • Bridging customers, technology and knowledge
  • Diversity, cooperation and network
  • Digital information literacy
  • Europese privacy verordening (Algemene Verordening Gegevensbescherming of General Data Protection Regulation) die op 25 mei 2018 ingaat

Uiteraard zijn deze onderwerpen nog afhankelijk van de afspraken die we met de bibliotheken kunnen maken.
 
Reisperiode
De reisperiode loopt van zondag 15 tot en met zaterdag 21 april 2018.
We vliegen van Schiphol naar Stockholm en v.v.
 
Kosten
De totale kosten voor de reis komen op ongeveer € 1000-1200 per persoon op basis van verblijf in een tweepersoonskamer. Voor een eenpersoonskamer moet je rekening houden met een opslag van € 430.
 
De reiskosten omvatten de kosten van vervoer, luchthavenbelasting, hotel. De kosten vanwelkomstborrel, slotdiner, cadeaus voor onze gastheren/-vrouwen, e.d. worden zoveel mogelijk betaald uit een royale subsidie van het O&O Bestuur.
 
Kosten voor lunches, overige diners, annulerings- en reisverzekering komen voor eigen rekening. De definitieve reissom moet nog worden vastgesteld.
 
Aanmelden en plaatsingsprocedure
Als je serieuze belangstelling hebt voor deze reis, dan kun je je aanmelden door het sturen van een e-mail naar f.mast@erasmusmc.nl. De sluitingsdatum is 15 oktober 2017.
 
Er kunnen maximaal 40 personen deelnemen aan de reis. Deelnemers moeten lid zijn van de KNVI of de VVBAD. O&O-leden hebben voorrang, indien er meer dan 40 aanmeldingen zijn.
 
Voor het plaatsen hanteren we de volgende procedure:

  • Alle aanmeldingen moeten op naam worden gedaan
  • Als er van een instelling meer dan één medewerker meegaat, dan moet de indiener een volgorde van plaatsing aangeven
  • Alle deelnemers krijgen een plaatsingsnummer op basis van de aanmeldingsdatum
  • Na de sluitingsdatum plaatsen we eerst alle nummers 1 (van de diverse organisaties), vervolgens de nummers 2, etc. totdat we 40 deelnemers hebben. Als niet alle nummers x geplaatst kunnen worden, dan beslist de aanmeldingsdatum
  • De Reiscommissie valt buiten deze procedure
     

En de toekomst van de open opstelling is..... Terugblik op de O&O-middag 2017

Donderdag 15 juni 2017 vond de expertmeeting over de toekomst van de open opstelling plaats. Welke functie heeft de open opstelling tegenwoordig nog? Is het ‘slechts’ academic wall paper of nog steeds bron van informatie? Zo’n 50 informatieprofessionals en andere geïnteresseerden luisterden in debatcentrum Spui25 in Amsterdam naar vertegenwoordigers van drie universiteitsbibliotheken en een professor boekwetenschap. We sloten de middag af met een discussie en een borrel.

Welke functie heeft de open opstelling (nog) in 2025?

20170615_OOmiddag_CoenWilders.jpg

Coen Wilders van de UB Utrecht trapte de middag af. Hij vertelde over de resultaten van zijn onderzoek   'De (toekomstige) vorm, inhoud en functie van de open opstelling' (2016). Bij de UB Utrecht daalt de omvang van de open opstelling geleidelijk ten gunste van meer studieplaatsen. De collectie geesteswetenschappen is hier echter een uitzondering op; daar blijft het aantal boeken in de open opstelling door de jaren heen ongeveer gelijk en daar worden ook nog veruit de meeste papieren boeken voor gekocht. Hoe groot je open opstelling is, hangt bovendien sterk af van het digitale aanbod. Coen deed ook onderzoek naar de overwegingen van uitgevers. Interessant om nog eens na te lezen in het rapport. Uit het onderzoek bleek verder dat veruit de meeste studenten de open opstelling vooral waarderen als stimulerende werkomgeving en dat alleen faculteitsmedewerkers de boeken in de open opstelling daadwerkelijk raadplegen. Over de toekomst van de open opstelling was Coen duidelijk in zijn laatste slide: Vernieuw of verdwijn.

Collecties in beweging

Wilma Goossen van de UB Amsterdam ging in op het vernieuwen van de open opstelling. De bouw van een nieuwe bibliotheek geesteswetenschappen biedt de mogelijkheid goed over die vernieuwing na te denken. In de nieuwe bibliotheek zal relatief veel ruimte zijn voor boeken. Naast dat studenten het prettig studeren vinden in een omgeving met boeken, is het digitale aanbod lang niet voor alle vakgebieden groot genoeg om geen papieren boeken meer aan te schaffen. De open opstelling nieuwe stijl heeft daarom een basisdeel met een ‘spekrandje’, is dynamisch en experimenteel van aard en zorgt voor verbinding tussen zowel het elektronische en papieren aanbod als tussen de bibliotheek en het onderwijs en onderzoek. Je kunt bijvoorbeeld het onderzoek of de publicaties van onderzoekers in de spotlight zetten.

Boeken disciplineren

20170615_OOmiddag_WilmaGoossen.jpg

Jan-Maarten Pauw van de UB VU vertelde over een verouderde open opstelling inclusief uitleen- en informatiebalies die niet meer werkte. Was het eerst belangrijk dat er zoveel mogelijk boeken – en vooral veel naslagwerken - op zaal stonden, dat die konden worden geleend en dat het plaatsingssysteem verbeterd werd, nu is er vooral behoefte aan zelf service en stiltezones. Bovendien is de open opstelling niet per se meer nodig voor rol van informatievoorziening van bibliotheken. Bij de UB VU zijn de oude studiezalen inmiddels veranderd in balieloze ruimtes met veel meer studieplekken dan voorheen. De boeken op de studiezaal hebben echter nog steeds een functie: ze dwingen stilte af en maken meteen duidelijk wat de bedoelingis, namelijk studeren!

Open is binnenlopen

UvA Prof. Lisa Kuitert hield een vurig en droogkomisch pleidooi voor de open opstelling en het gedrukte boek. Het kunnen zien van boeken is van wezenlijk belang. Vergelijk het met de snoepbakken bij Jamin; die maken dat je een snoepzak volschept. Zo gaat het ook met papieren boeken; als je ze ziet en in de hand houdt, ga je ze lezen, en dat kan bovendien zonder accu. Maar in het beleidsplan van de UB Amsterdam staat geen één keer het woord boek, viel haar op. Met uitspraken als ‘Bibliotheken zonder boeken zijn collegezalen of wachtkamers’ hield Kuitert de aanwezigen geboeid tot het eind.

(Open op) Stellingen

De discussie zette de zaal ook letterlijk in beweging. Was je het eens met een stelling, ging je staan; was je het niet eens, bleef je zitten. Het werd een levendig kwartier, waarvan de slotsom was dat in een digitale wereld de open opstelling echt nog toekomst heeft – of het nu is als academic wall papier of als bron van informatie – en dat we daar met elkaar en met onze gebruikers over in gesprek moeten blijven.

De PowerPoints van de lezingen:

Coen Wilders

Wilma Goossen

Jan-Maarten Pauw

Lisa Kuitert

Stellingen